Καιρός

Γιορτάζουν

Χρονογράφημα

Το χωριό μας (Συγγραφέας: Ιωάννης Ν. Παπανικολάου)

Το χωριό μας

Επί τουρκοκρατίας οι Καστελλιώτες κατοικούσαν δίπλα στην αρχαία πόλη Πίνδο, είχαν δε, σαν κύρια απασχόληση την εκτροφή μεταξοσκώληκα, γεγονός που μας το θυμίζουν οι πλατύφυλλες μουριές και τα ερείπια των σπιτιών τους.

Οι περισσότεροι Καστελλιώτες αγωνίσθηκαν για την ελευθερία της πατρίδος μας, όπως ο γενάρχης μας Παπανικόλας στο Χάνι της Γραβιάς μαζί με τον αδελφό της γιαγιάς του πατέρα μου Ανδρέα Καραπλή ή Πλάτανο, που σαν πρωτοπαλίκαρο του Οδυσσέα Ανδρούτσου, ηγήθηκε των πολιορκημένων κατά την έξοδο από το χάνι, ο δε αδελφός του Δούκας, σκοτώθηκε κατά την έξοδο του Μεσολογγίου.

Μετά την απελευθέρωση της πατρίδας μας μετακόμισαν στα κάτω Καστέλλια, στη θέση που βρισκόταν η Ερινεός, της Δωρικής Τετράπολης, και ασχολήθηκαν με την καλλιέργεια του καπνού.

Η αύξηση των γεννήσεων και η στενότητα του χώρου, όπως και κατά την αρχαιότητα, τους εξανάγκασε να φύγουν από το ωραίο χωριό τους και να ασχοληθούν με επιτυχία σε άλλες δραστηριότητες.

Η πρόοδός μας οφείλεται στις πρωτοπαράδοτες αξίες των γονιών μας. Με αυτές διαμορφώσαμε το χαρακτήρα μας, με αιδώ και νόμο προχωρούσαμε, σεβόμενοι πρωτίστως τον εαυτό μας και τους πειρασμούς των πόλεων τους ξεπερνούσαμε για να μην ντροπιάσουμε τους γονείς και το χωριό μας.

Το χωριό μας είναι ένα από τα ομορφότερα της περιοχής, οι κάτοικοι του διακρίνονται για την μεγάλη επίδοσή τους στα γράμματα, τις τέχνες και ο εμπόριο, πράγμα που το αναγνωρίζουν οι κάτοικοι των γύρω χωριών. Εκτός όμως από την αγάπη για το χωριό μας, πρέπει να γνωρίζουμε και την ιστορία του και τα σημερινά προβλήματά του.

Αυτός που ασχολήθηκε περισσότερο με την ιστορία του, ήταν ο αείμνηστος θείος μου Παναγιώτης Τσακρής που με αδιάψευστα στοιχεία απέδειξε ότι η θέση της δωρικής τετραπόλεως βρισκόταν στην περιοχή του χωριού μας.

Τις ιστορικές πηγές τις βρίσκομε στον Παυσανία, Ηρόδοτο και τον Στράβωνα ο οποίος, μεταξύ των άλλων, στο C.427, αναγράφει «.. υπέρκειται δ΄ η Πίνδος του Ερινεού, παραρρεί δ΄ αυτήν ομώνυμος ποταμός εμβάλλων εις τον Κηφισσόν…».

Οι Δωριείς αρχικά κατοικούσαν στην Πίνδο της Μακεδονίας, στην εποχή του Τρωϊκού πολέμου έφυγαν από εκεί και ίδρυσαν την Δωρική τετράπολη στην περιοχή των σημερινών Καστελλίων και ακολούθως εξαπλωθήκαν στην Πελοπόννησο μέχρι την Μεγάλη Ελλάδα στην κάτω Ιταλία.

Μία άλλη απόδειξη είναι ότι ο Μέγας Αλέξανδρος, προκειμένου να λάβει μέρος στους Ολυμπιακούς αγώνες, δήλωσε ότι ήταν Έλληνας, δεδομένου ότι οι Δωριείς προέρχονται από την Μακεδονία.

Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι το όνομα Καστέλλι δεν είναι λατινική λέξη αλλά προέρχεται από τον Κάστορα που έφτιανε τη φωλιά του σαν Κάστρο. Η λέξη Λυκόρραχο προσδιορίζει τη ράχη με το άπλετο φως, η δε συνοικία Μυρμηγκιάρης υποδηλώνει πολυκοσμία. Αυτά για την ιστορία της ιδιαιτέρας μας πατρίδος τα Καστέλλια.

Τα σημερινά προβλήματα του χωριού μας είναι πολλά και κυρίως υπαρξιακά γιατί σχεδόν έχει αδειάσει από κατοίκους, όπως σχεδόν όλα τα χωριά της Ελλάδος.

Το χωριό μας είναι πανέμορφο, αραιοκατοικημένο και καταπράσινο, το διασχίζει ο Κηφισός ποταμός γεμάτος πλατάνια. Έχει υγιεινό κλίμα, σιδηροδρομική και οδική συγκοινωνία.

Έχει άφθονο και εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, που έχει διασκορπισθεί σε όλο τον κόσμο, που εάν κατορθώσουμε να το αξιοποιήσουμε, υπάρχουν ελπίδες να ανεύρει την παλαιά του αίγλη.

Δεν αρκούν λοιπόν τα λόγια όπως η σύνταξη του Γενεαλογικού μας Δένδρου, που αποτελεί μνημόσυνο ενός χαμένου παραδείσου, ούτε η ενασχόληση με τα περασμένα με τα οποία συνήθως στερεότυπα επαναλαμβάνουμε εμείς οι γεροντότεροι.

Όλα αυτά έχουν ενδιαφέρον. Αυτό όμως που προέχει σήμερα είναι το μέλλον και το μέλλον ανήκει στους νέους. Επιβάλλεται το ταχύτερο να βρεθούν, από τους γεροντότερους, οι κατάλληλοι τρόποι που θα προκαλέσουν το ενδιαφέρον και την αγάπη τους για το χωρίο μας.

Η γνωριμία και η συνεργασία πάρα πολλών αξιόλογων νέων, που οι γονείς τους έχουν κοινή καταγωγή, θα τους φέρουν πιο κοντά και ενδεχομένως να έχει και επαγγελματικό ενδιαφέρον για τους ίδιους. Η υλοποίηση των προτάσεων μας δεν είναι ουτοπικές. Εάν ενδιαφερθούν με αγάπη νέοι άνθρωποι για την γενέτειρα τους, μπορούν να πραγματοποιηθούν πολλά.

Ο σχεδιασμός των έργων, τα οποία αναφέρω παρακάτω ενδεικτικά, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να γίνεται από ειδικούς επιστήμονες που έχουν βραβευθεί από τον Σύλλογο του χωριού μας, για την επιτυχία τους στις διάφορες σχολές.

Το πρώτο και δυσκολότερο έργο, όλων αυτών, που θα βοηθήσουν στην υλοποίηση των προτάσεων μας, είναι να πείσουμε τους συγχωριανούς μας στην αλλαγή νοοτροπίας. Αυτό χρειάζεται πολύ συζήτηση και δημοσιεύσεις τουλάχιστον στα «Καστελλιώτικα Νέα».

Στην προσπάθεια αυτή μπορούν να βοηθήσουν αποφασιστικά όλοι οι συγχωριανοί μας και κυρίως αυτοί που κατέχουν θέσεις σε νευραλγικούς τομείς, τόσο στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, προσφέροντας τις υπηρεσίες τους αφιλοκερδώς. Αμοιβή τους ας είναι η χαρά που θα πάρουν, αν κατορθώσουν να υλοποιηθούν οι προτάσεις τους, όπως:

1) Να προωθηθεί ο υποχρεωτικός αναδασμός. Προσωπικά προτείνω πχ. ο Καστελλιώτικος κάμπος, που σήμερα μένει ακαλλιέργητος να γίνει ένας συνεταιριστικός αμπελώνας, και τα κτήματα ενός έκαστου να εκφράζονται σε μετοχές ανάλογα με την έκταση και την αξία κάθε κτήματος. Σχετική η από 24/9/2009 επιστολή μου προς τον κ. Πρόεδρο του Συλλόγου μας.

2) Να επιδιώξουμε την κατασκευή φράγματος κάπου στη θέση Δέση το οποίο θα είναι σε θέση να αρδεύει όχι μόνο τα Καστελλιώτικα χωράφια αλλά ολόκληρης της περιοχής.

3) Το συντομότερο να φροντίσουμε για την ανακαίνιση του δικτύου διανομής του πόσιμου νερού. Είναι ακατανόητο να βρισκόμαστε μεταξύ Γκιόνας και Παρνασσού και να στερούμεθα του βασικότερου αγαθού, του νερού.

4) Να επιδιώξουμε την γρήγορη αποκομιδή των απορριμμάτων και την αποπεράτωση του αποχετευτικού αγωγού, γιατί η καθαριότητα αποτελεί αδιάψευστο δείκτη πολιτισμού.

5) Να επιδιώξουμε την κατάρτιση ενός σχεδίου πόλεως στο οποίο δεν θα ληφθεί υπόψη η ύπαρξη των σημερινών συνόρων, αλλά να χαραχθούν, τουλάχιστον στον εγκεκριμένο οικιστικό χώρο, ευρύχωροι δρόμοι και κοινόχρηστοι χώροι.

6) Να βραβεύουμε τους ανθρώπους που προσφέρουν κάτι θετικό στο χωριό μας, πέραν των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους, γιατί αυτό αποτελεί κίνητρο και για άλλους μιμητές.

7) Να γίνει μελέτη από την οποία είμαι βέβαιος ότι θα καταδεικνύεται ότι εάν υλοποιηθούν όλα αυτά, η αξία των κτημάτων μας θα είναι πολλαπλάσια της σημερινής. Βέβαια εκείνο που μετράει δεν είναι η αξία που εκφράζεται σε χρήμα αλλά η πολιτιστική αξία που εξυψώνει τον άνθρωπο.

8) Να ενταθούν οι πιέσεις προς τις αρμόδιες αρχές για την έναρξη σοβαρών αρχαιολογικών ερευνών στην περιοχή της Δωρικής Τετράπολης, να ήμαστε δε βέβαιοι ότι θα προκύψουν τεράστια οφέλη για την περιοχή μας.

9) Να γίνει μουσείο με το όνομα «Δωρική Τετράπολη», στο οποίο να συγκεντρωθούν όλα τα υπάρχοντα, και αυτά που θα βρεθούν στο μέλλον, αρχαιολογικά ευρήματα.

10) Το Σχολείο μας, που επρόκειτο να εγκατασταθεί το Γυμνάσιο, μπορεί άνετα να χρησιμοποιηθεί για τεχνική Σχολή για το καλό όλης της περιοχής. Την προσπάθεια αυτή πρέπει να αναλάβουν κυρίως οι κάτοικοι της Γραβιάς αν θέλουν να απαλλαγούν από το μίασμα της δόλιας υφαρπαγής του Γυμνασίου από το χωριό μας.

11) Να εκμεταλλευτούμε ακόμη και τα αρνητικά στοιχεία, από την εκμετάλλευση των βωξιτών, και με κατάλληλους έξυπνους χειρισμούς να τα μετατρέψουμε σε όφελος του χωριού μας.

12) Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί ορισμένα αναπτυξιακά προγράμματα των μελών χωρών, με τα οποία παρέχεται η δυνατότητα να μετατρέψουμε τον τόπο μας σε ένα πραγματικό παράδεισο. Όλα αυτά δεν αποτελούν προτάσεις ουτοπικές, μπορούν να υλοποιηθούν εάν υπάρχει θέληση και σωστός προγραμματισμός. Οι γεροντότεροι ας προσφέρουν την πείρα τους και οι νεότεροι τη γνώση και τον ενθουσιασμό τους.-

Ι.Ν.Π

Ανθολόγιο Χρονογραφημάτων