Καιρός

Γιορτάζουν

Χρονογράφημα

Μια ανεπίκαιρη ιστορία (Συγγραφέας: Κώστας Στοφόρος (δημοσιέυτηκε στο Votre Beaute Μαΐου 2008))

Μια ανεπίκαιρη ιστορία

Όλα γύρω μας κραυγάζουν πως για να πετύχεις στη ζωή πρέπει να κάνεις απάτες, να λαδώνεις, να έχεις μέσον, να είσαι αυτό που με κρυφό θαυμασμό αποκαλούν «λαμόγιο». Η ύψιστη αξία είναι το σπίτι στα βόρεια προάστια, το εξοχικό με την πισίνα και το υπερμεγέθες 4Χ4 και βεβαίως τα χρήματα, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο έχουν αποκτηθεί. Ο αμοραλισμός συνοδεύεται από τον κυνισμό. Η περιφρόνηση των ανθρώπινων αξιών έχει γίνει πλέον στιλ. Το «κακό» πουλάει λένε έρευνες των life style περιοδικών. Και μέσα σΆ όλα αυτά, εμείς οι «παλιομοδίτες», πάμε να κάνουμε τα παιδιά μας «καλά». Μήπως κάπου χάνουμε; Απαντώ εξαρχής, πως όχι. Υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι. Υπάρχει και η Ελλάδα που αξίζει να την ανακαλύψουμε. Καμιά φορά και η καλοσύνη μπορεί να βρει την ανταμοιβή της.

Θα σας πω λοιπόν μια ιστορία. Ανεπίκαιρη και αληθινή. Και ας βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα.

Χριστούγεννα. Διακοπές στο χωριό. Μια θλιβερή ιστορία ήρθε να χαλάσει το κλίμα. Μέσα στις γιορτές, ένας παππούς και μια γιαγιά –ο πατέρας της οικογένειας χάθηκε νωρίς- με τα έξι εγγόνια τους, ξάπλωσαν αφήνοντας το τζάκι αναμμένο. Μια σπίθα ήταν αρκετή. Το σπίτι τους τυλίχτηκε στις φλόγες. Οι άνθρωποι γλίτωσαν, αλλά δεν μπόρεσαν να σώσουν τίποτα. Την επομένη, με τη συμπαράσταση του χωριού φιλοξενήθηκαν στον Δημοτικό Ξενώνα, όπου μένουν μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές. Οι κάτοικοι, άρχισαν να μαζεύουν χρήματα, για να γίνουν στο σπίτι οι αναγκαίες επισκευές και να βοηθηθεί η οικογένεια τις πρώτες δύσκολες μέρες…

Βρεθήκαμε κι εμείς στο χωριό την ίδια περίοδο. Ο Μεγάλος και η Μικρή ξετρελαίνονται (ή κι αποτρελαίνονται) και μάλλον το Μωρό θα ακολουθήσει τα βήματά τους. Βόλτες όλη τη μέρα, ζωή κοντά στη φύση, εικόνες που μαγεύουν τα παιδιά. Ζώα όλων των ειδών, πόρτες ανοικτές, οι φίλοι να μπαινοβγαίνουν στο σπίτι, η φωτιά να καίει στο τζάκι, να νιώθεις ότι ξαναγίνεσαι άνθρωπος. Καταλαβαίνεις ότι φτάνουν πολύ λίγα για να είσαι χαρούμενος κι ευτυχισμένος. Πάντοτε νιώθουμε στο όριο να φύγουμε από την πόλη και να πάμε εκεί…

«Για τους πυρόπληκτους»

Έφτασε η Παραμονή των Φώτων κι ο Μεγάλος με ένα φίλο και μια φίλη του θα έλεγαν τα κάλαντα. Περισσότερο για να τους δοκιμάσω, τους πρότεινα τα χρήματα που θα μάζευαν να τα έδιναν στην οικογένεια που είχε πληγεί από τη φωτιά. Προς μεγάλη μου έκπληξη, όχι μόνον συμφώνησαν χωρίς δεύτερη κουβέντα, αλλά ενθουσιάστηκαν κιόλας! Πήραμε ένα κουτί από επιτραπέζια χαρτομάντιλα, το τυλίξαμε γύρω- γύρω με μονωτική ταινία και γράψαμε επάνω με μαρκαδόρο: «Για τους πυρόπληκτους». Αναψοκοκκινισμένα και γεμάτα χαρά ετοίμαζαν το στρατηγικό τους σχέδιο για την επόμενη μέρα. Ξεκίνησαν πρωί- πρωί να λένε τα κάλαντα στα λίγα μαγαζιά και το καφενείο του χωριού. Μόλις οι συγχωριανοί μάθαιναν για τον καλό σκοπό έδιναν πρόθυμα κάτι παραπάνω.

Όλα πήγαιναν καλά, μέχρι που τα παιδιά συναντήθηκαν με την ελληνική πραγματικότητα. Ο πρώτος καχύποπτος, αφού τα κοίταξε αφ υψηλού, χωρίς να ρίξει χρήματα στο κουτί, τα ρώτησε με ύφος ανακριτή σε ποιον θα δώσουν τα χρήματα και τα προειδοποίησε να προσέχουν να μη γίνει κανένα μπέρδεμα. Ακολουθούσα μαζί με τη Μικρή τα παιδιά από κάποια απόσταση και άκουσα όλο το διάλογο. Είδα τα παιδιά (δεν έχουν συμπληρώσει ακόμη τα δέκα τους χρόνια) να τα χάνουν. Ο ένας ήθελε να τα παρατήσουν. Ενώ είναι ο «σκληρός» του χωριού, δεν ήθελε πολύ ακόμα για να βάλει τα κλάματα. Χρειάστηκε να παρέμβω για να συνεχίσουν. Καθίσαμε λίγο κάτω από τα πλατάνια της εκκλησίας, αναπνέοντας τον κρύο αέρα που κατέβαινε από τα βουνά.

Τα παιδιά μάζεψαν το κουράγιο τους, αλλά η χαρά είχε χαθεί. Χτυπούσαν πια τις πόρτες των σπιτιών με δισταγμό. Δεν έπαψαν να πιστεύουν σΆ αυτό που έκαναν, όμως το γεγονός ότι έστω κι ένας άνθρωπος τα είχε αμφισβητήσει, δεν μπορούσαν να το χωνέψουν με τίποτα. Ευτυχώς, όταν πια τα παιδιά είχαν κουραστεί και αποφάσισαν να σταματήσουν, τους περίμενε μια ευχάριστη έκπληξη. Ο παπάς του χωριού που του εμπιστεύθηκαν το προϊόν του κόπου τους, συγκινήθηκε από την προσπάθεια των παιδιών και τους έδωσε από ένα «μποναμά». Τα χαμόγελα άνθισαν και πάλι στα πρόσωπά τους. Όχι για τα λεφτά –ακόμη κι αυτά αποφάσισαν να τα δώσουν για έναν καλό σκοπό- αλλά γιατί ο παπάς τους είπε πως θα αναφέρει τα ονόματά τους στην επόμενη λειτουργία…

Και μετά;

Ένιωθα ευχαριστημένος. Να λοιπόν που θα μπορούσαν κάποια στιγμή και τα παιδιά μας, που τα κακομαθαίνουμε με κάθε τρόπο να σκεφτούν και κάτι άλλο πέρα από τον εαυτό τους…

Όμως μετά, προσγειώθηκα απότομα καθώς βρέθηκα μπροστά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων: Ποιος έφαγε και πόσα λεφτά; «Μίζες 613 εκατομμυρίων ευρώ δίνουν ετησίως οι Έλληνες», σύμφωνα με πρόσφατη πανευρωπαϊκή έρευνα για τη διαφάνεια. Ο ένας στους δέκα από εμάς έδωσε τη χρονιά που πέρασε «φακελάκι» για να προχωρήσει η υπόθεση του. Και μη νομίζετε ότι αυτό συμβαίνει μόνον στο Δημόσιο. Ο ιδιωτικός τομέας δεν υστερεί καθόλου.

Μέσα στη γενικευμένη διαφθορά, η τιμιότητα θεωρείται ηλιθιότητα. Και μη μου πείτε ότι δεν το ζείτε καθημερινά. Λοιπόν τι κάνω; Μήπως εξασφαλίζω ένα μέλλον γεμάτο προβλήματα στο ίδιο μου το παιδί; Πώς θα προχωρήσει στη ζωή του; Με το σταυρό στο χέρι ούτε οι ιερείς δεν πηγαίνουν πλέον. Όποιος δεν «κοιτάζει την πάρτη του» είναι χαμένος. Όποιος αντί να βάζει τα χρήματα στη τσέπη, τα μοιράζεται με τους άλλους, δεν θα προοδεύσει ποτέ!

Ευτυχώς βρίσκω συνήγορο. Μπαίνω στο ίντερνετ και διαβάζω: «Είναι δεδομένο ότι η ενίσχυση της ηθικής αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για κάθε κοινωνία. Οι ψυχολόγοι και οι παιδαγωγοί που εργάζονται σε αυτό τον τομέα υποστηρίζουν ότι η προαγωγή της ηθικής εκπαίδευσης μπορεί να λειτουργήσει ως άμυνα στην παρατηρούμενη παρακμή της σύγχρονης κοινωνίας. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να διαφυλάξουμε τα παιδιά από το να εκδηλώνουν αρνητικές κοινωνικές συμπεριφορές ή από κινδύνους όπως ο αλκοολισμός, η πρόωρη εγκυμοσύνη, και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα δεν αρκεί η επιβολή περιορισμών. Θα πρέπει μάλλον να τα υποστηρίξουμε, ώστε να χτίσουν έναν ηθικό χαρακτήρα που θα τους επιτρέπει να αντιστέκονται αυτοβούλως και σθεναρά σε δυνητικούς κινδύνους» (Μαρία Πλατσίδου, επίκουρος καθηγήτρια Πανεπιστημίου Μακεδονίας)

Δεν έκανα λοιπόν ολέθριο λάθος! Δεν κατέστρεψα το Παιδί και τους φίλους του. Και σκέφτομαι: Μήπως αντί να υποταχθούμε στη μοίρα μιας Ελλάδας που σπάει όλα τα ρεκόρ διαφθοράς, ήρθε η ώρα να που ένα «όχι», ένα «φτάνει πια»; Μήπως όλοι εμείς που είμαστε γονείς μπορούμε να ξεκινήσουμε από τα παιδιά μας; Και στο κάτω- κάτω ακόμη κι αν θεωρούμε πως ο κόσμος μας είναι ο καλύτερος δυνατός, μήπως θα έπρεπε να τους δείξουμε ότι θα μπορούσε να είναι και διαφορετικός; Η χαρά της προσφοράς έκανε τα παιδιά απίστευτα χαρούμενα. Τα δικά τους χαμόγελα είναι που κρατάω απΆ όλα αυτά και σε πείσμα των καιρών, παραμένω αισιόδοξος.

Σημείωση

Για όσους θέλουν να μάθουν πως θα μπορέσουν να μεταφέρουν ηθικές αξίες στα παιδιά τους, ενδιαφέρον παρουσιάζει το βιβλίο της Brenda Houghton «Το καλό παιδί». Η συγγραφέας, με απλές –και κυρίως εφαρμόσιμες προτάσεις- μας μαθαίνει πως θα μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε τη καλή συμπεριφορά του παιδιού αλλά και πως θα του καλλιεργήσουμε την αίσθηση του σωστού και του λάθους. Δίνει ακόμη οδηγίες για την ηθική ανάπτυξη του παιδιού από την ώρα που γεννιέται, και παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους θα μπορέσουμε να περάσουμε στα παιδιά μας τις ηθικές μας αρχές και τις αξίες μας. Ακόμη μεταφέρει απόψεις ειδικών και παρουσιάζει όλες τις πρόσφατες έρευνες καθώς και δοκιμασμένες μεθόδους για την ανάπτυξη της ηθικής αντίληψης του παιδιού.
(Houghton Brenda, Το καλό παιδί- Μάθετε το παιδί σας να ξεχωρίζει το καλό από το κακό, μετάφραση Πόλυ Μοσχοπούλου, εκδόσεις ¶γκυρα, σελ. 285)

Ανθολόγιο Χρονογραφημάτων